Domotica in je woning: wat je nog niet wist (en nooit durfde te vragen)

Domotica wordt almaar populairder. De laatste maanden wordt de markt overspoeld met nieuwe merken, fabrikanten en mogelijkheden. Maar wat is domotica, wat kan het en wat kost het?

Domotica bestaat in vele vormen en formaten met systemen die in je volledige woning geïntegreerd worden of kamer voor kamer uitgebreid worden. Je kunt dus starten met een basiskit, wat de initiële investering verkleint, die je vervolgens op je eigen tempo uitbreidt naar de rest van je woning. Niet elk domoticasysteem biedt die mogelijkheid, dus het is zaak om goed te onderzoeken wat de beperkingen van elk systeem zijn.

Wat met de installatie?

Traditioneel gezien bestaat elk domoticasysteem uit 4 elementen:

  • aangepaste bekabeling via bus-kabels
  • een domoticamodule die het geheel centraliseert en waarmee je de programmatie regelt
  • drukknoppen voor de bediening van de lichten
  • programmatie (ook hier beginnen met de basis en nadien uitbreiden)

Intussen bestaan er ook draadloze domotica systemen die dus geen bus-kabels vereisen. Door middel van kroonsteentjes met ingebouwde printplaat die achter stopcontacten en stekkers geplaatst worden, kan de domoticaserver communiceren met de aangesloten lichten en toestellen. Deze set-up vereist wel een server die bij in de zekeringenkast geplaatst wordt, naast een meter die het energieverbruik meet en communiceert met je domoticamodule.

Ongeacht de installatie bieden de meeste hedendaagse domoticasystemen een starterskit. Die bestaat uit enkele basisfuncties – alles aan/uit, paniekknop, energieverbruik meten, … – die je na verloop van tijd verder kunt uitbreiden met extra functies en modules. Denk maar aan dimmers, timers, maar ook toestellen en scenario’s. Zo kun je kiezen uit diverse sensoren die de temperatuur, de lichtsterkte en/of beweging meten en bestaan er ook videoparlofoons die op je smartphone tonen wie er voor de deur staat.

Daarnaast kun je met diverse domoticasystemen ook scenario’s aanmaken. Het vakantiescenario zorgt er bijvoorbeeld voor dat alle toestellen in huis uitgeschakeld worden en dat er ’s avonds een lamp in de woonkamer en de slaapkamer gaat branden om aanwezigheid te simuleren.

Opgelet: hoewel er al enkele gebruiksvriendelijke systemen bestaan, is de programmatie vaak complex. Of je jouw systeem al dan niet zelf kan programmeren, is dus ook een belangrijk aandachtspunt bij de aankoopbeslissing.

Welk merk kiezen?

De domotica merken of fabrikanten kunnen in 3 groepen worden verdeeld:

  • Merkgebonden systeem zoals Niko Home Control: vaak gaat het hier om gebruiksvriendelijke en eenvoudige systemen. Het nadeel van zulke systemen is dat je verplicht bent alles bij hetzelfde merk te kopen.
  • Merkonafhankelijk systeem: zo is er het KNX-platform. Er zijn wereldwijd enkele honderden fabrikanten die producten maken die compatibel zijn met KNX. Je kunt dus moeiteloos van leverancier veranderen en als een productlijn wordt stopgezet, dan is dat geen probleem. Nadeel van het KNX systeem is dat het vrij complex en vrij duur is.
  • Tussenoplossingen: denk maar aan het Domestiasysteem. Je koopt verschillende modules, maar qua schakelaars, drukknoppen, … ben je merkonafhankelijk. Dit biedt vaak een goede prijs-kwaliteit oplossing en laat je bovendien toe de drukknoppen te kiezen die het best passen in jouw interieur.

Daarnaast bestaan er ook nog tal van merken en fabrikanten die ‘losse’ oplossingen aanbieden. Zo maakt Philips Hue het mogelijk om je lampen op afstand te bedienen via je smartphone. Voorts heb je nog tal van oplossingen om je rolluiken of zonwering aan te sturen, om je energieverbruik te meten, enzovoort. Het voordeel hierbij is dat de investering veel lager ligt dan bij een domoticasysteem. Langs de andere kant moet je voor elke losse oplossing een aparte app voorzien en kunnen die  onderling niet met elkaar communiceren. Iets wat bij een domoticasysteem wél kan en net de kracht van het hele systeem is.

Waarom kiezen voor domotica?

Domotica biedt heel wat mogelijkheden en voegt diverse functies toe aan je woning. Mede dankzij de ontwikkeling van diverse slimme toestellen zijn de mogelijkheden van domotica quasi eindeloos.

Als we een kijkje nemen bij de diverse fabrikanten, dan zien we volgende voordelen en mogelijkheden terugkomen:

  • Meer wooncomfort dankzij automatisering.
  • Extra veiligheid: domotica kan optreden als alarmsysteem.
  • Energieverbruik meten.
  • Energie besparen.
  • Toestellen op afstand bedienen en programmeren.
  • Creëren van diverse scenario’s.

Voor elke kamer en elke functie in huis kan domotica dus een oplossing bieden. In het geval van nieuwbouwwoningen moeten we wel een kanttekening maken bij de energiezuinigheid, zeker als je met een verwarming op lage temperatuur werkt. Nieuwbouwwoningen worden ecologisch gebouwd met de nadruk op energiezuinigheid. Dankzij een efficiënte verwarming, al dan niet in combinatie met hernieuwbare energie, is de mogelijkheid tot extra besparingen eerder gering. Bovendien is een verwarmingssysteem op lage temperatuur vaak efficiënter als het constant werkt en niet continue geregeld wordt door een domoticasysteem.