Wat is dat precies, een stedenbouwkundige vergunning?

Ruimtelijke ordening en stedenbouw liggen aan de grondslag van elk bouwproject. Wanneer je een nieuwbouwwoning wil plaatsen of een aanbouw wil doen, moet je dus een stedenbouwkundige vergunning aanvragen. Dat doe je bij de dienst ruimtelijke ordening van je stad of gemeente. Deze beknopte handleiding gidst je door het volledige proces en maakt duidelijk of je al dan niet een bouwvergunning nodig hebt.

Wat is een stedenbouwkundige vergunning?

Zoals het woord al doet vermoeden, verleent een stedenbouwkundige vergunning je de toestemming om bouwwerken uit te voeren. Aan een renovatie, verbouwing of nieuwbouw begin je dus níét zonder vergunning, of zonder eerst uitgezocht te hebben of je al dan niet een vergunning nodig hebt.

Waar vraag je zo’n vergunning aan?

Ruimtelijke ordening is een gewestelijke bevoegdheid en dus gelden er licht andere regels in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. Toch vraag je een stedenbouwkundige vergunning niet aan bij de Vlaamse overheid, maar bij de stad of gemeente waar je werken wil uitvoeren. De dienst ruimtelijke ordening geeft je het juiste formulier. Sommige gemeenten laten je ook toe om dit formulier te downloaden en online in te dienen.

Wanneer moet je de aanvraag indienen?

Je hebt een stedenbouwkundige vergunning, vroeger steevast een bouwvergunning genoemd, nodig vóór de werken aan je woning aanvatten. Dien je aanvraag dus tijdig in. Je moet over een vergunning beschikken als je een of meerdere van de volgende werken gaat uitvoeren:

  • bouwen
  • verbouwen
  • slopen
  • graven
  • bomen vellen
  • afsluitingen plaatsen

Voor een klein aantal werken is geen vergunning vereist. Zo is er een vrijstelling voor de aanleg van je oprit. Let wel: voor werken die vrijgesteld zijn, geldt wel een meldingsplicht. Via een meldingsformulier beschrijf je kort de werken die je gaat uitvoeren. Het formulier dien je in bij de gemeente, waarna je na dertig dagen automatisch met de werken mag starten.

Stedenbouwkundige vergunningen in Brussel en Wallonië

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest staan de werken waarvoor een vergunning nodig is, opgesomd in het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO, of COBAT in het Frans). Je moet de stedenbouwkundige vergunning aanvragen en verkrijgen vóór de voltooiing van de werken. De vergunning is twee jaar geldig (al is een verlening mogelijk) en geeft je het recht om de vergunde werken tijdens die periode uit te voeren.

Uniek in Brussel is dat je – vóór je een stedenbouwkundige aanvraag indient – een stedenbouwkundig attest kunt opvragen. Dat attest is een soort principieel akkoord over het project, waarin de voorwaarden staan uitgelegd. Het biedt garanties over de haalbaarheid van het project en is daarom vooral voor grote bouwprojecten van belang.

Ten zuiden van de taalgrens zijn de stedenbouwkundige regels vastgelegd in ‘le code wallon de l’aménagement, de l’urbanisme, du patrimoine et de l’énergie’ (CWATUPE). Sinds kort is er in Wallonië een nieuwe, eenvoudigere procedure in voege voor kleine ingrepen, net zoals in Vlaanderen.

Wat bij bouwovertredingen?

Wanneer je geen stedenbouwkundige vergunning hebt gekregen en je de werken tóch uitvoert, of je werken uitvoert op een manier die niet overeenstemt met de vergunning, bega je een bouwovertreding. Een bouwovertreding is niet min: je kunt er zowel strafrechtelijk als burgerrechtelijk voor vervolgd worden. Omdat bouwovertredingen aan de woning vasthangen en bovendien niet verjaren, moet je bij de aankoop van een woning altijd goed controleren of het pand naar behoren vergund is. Vraag raad aan een specialist.

Tot slot

Het is de taak van de bouwaannemer of architect om voor de nodige vergunningen te zorgen. Werk daarom samen met een betrouwbare partner die duidelijk communiceert over de aanvraagprocedure. Blavier helpt je graag verder met al je vragen over de stedenbouwkundige vergunning.